Phân biệt tủ hút khí độc và tủ an toàn sinh học trong phòng thí nghiệm

Tủ hút khí độc và tủ an toàn sinh học là hai thiết bị chuyên dụng được sử dụng phổ biến trong hầu hết các phòng thí nghiệm hiện nay. Do có thiết kế bên ngoài khá tương đồng nên nhiều người, đặc biệt là người mới làm việc trong môi trường phòng lab, thường dễ nhầm lẫn giữa hai loại tủ này. Tuy nhiên, về bản chất, chức năng và phạm vi ứng dụng, tủ hút khí độc và tủ an toàn sinh học có những điểm khác biệt rất rõ ràng. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn phân biệt chính xác hai loại tủ này để lựa chọn đúng thiết bị phù hợp với nhu cầu sử dụng.

1. Tủ hút khí độc là gì?

Tủ hút khí độc là một thiết bị thông gió quan trọng trong phòng thí nghiệm, được thiết kế nhằm bảo vệ người sử dụng khỏi các loại khí độc, hơi hóa chất và mùi nguy hiểm phát sinh trong quá trình làm việc. Tủ hoạt động bằng cách hút không khí ô nhiễm từ khu vực thao tác, dẫn qua hệ thống ống hút và màng lọc, sau đó thải ra môi trường hoặc xử lý trước khi xả thải.

Nhờ thiết kế quạt hút đặt ở phía trên, tủ hút khí độc giúp kiểm soát luồng không khí hiệu quả, hạn chế sự phát tán của hơi hóa chất ra ngoài không gian làm việc. Ngoài chức năng bảo vệ con người, tủ còn hỗ trợ làm khô, làm sạch dụng cụ thí nghiệm và giảm nguy cơ lây nhiễm chéo trong phòng lab.

Tủ hút khí độc thường được sử dụng trong các phòng thí nghiệm hóa học, nghiên cứu khoa học, thí nghiệm pháp y hoặc những môi trường làm việc liên quan đến hóa chất dễ bay hơi, chất độc hại và vật liệu phản ứng nguy hiểm.

2. Tủ an toàn sinh học là gì?

Tủ an toàn sinh học, hay còn gọi là Biosafety Cabinet (BSC), là loại tủ thao tác kín chuyên dùng trong các phòng thí nghiệm sinh học. Thiết bị này được thiết kế để đồng thời bảo vệ con người, mẫu vật thí nghiệm và môi trường xung quanh khỏi các tác nhân sinh học nguy hiểm như vi khuẩn, virus và vi sinh vật gây bệnh.

Tủ an toàn sinh học sử dụng bộ lọc HEPA hiệu suất cao để lọc sạch không khí, loại bỏ các hạt bụi và mầm bệnh có kích thước rất nhỏ. Không khí sau khi được lọc sẽ được tuần hoàn trở lại phòng thí nghiệm hoặc thải ra ngoài theo tiêu chuẩn an toàn.

Thiết bị này cho phép thao tác an toàn với các tác nhân lây nhiễm có mức độ nguy hiểm từ trung bình đến cao. Khi được sử dụng kết hợp với các quy trình xử lý vi sinh đúng chuẩn, tủ an toàn sinh học giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ phơi nhiễm cho người làm việc. Tủ BSC được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực y tế, sinh học phân tử, nuôi cấy tế bào, xét nghiệm lâm sàng và nghiên cứu vi sinh.

3. Phân biệt tủ hút khí độc và tủ an toàn sinh học

Điểm giống nhau giữa hai loại tủ

Cả tủ hút khí độc và tủ an toàn sinh học đều là thiết bị hỗ trợ tạo luồng không khí sạch trong khu vực thao tác, giúp nâng cao mức độ an toàn cho người làm việc trong phòng thí nghiệm. Hai loại tủ này đều được trang bị bộ lọc HEPA với hiệu suất lọc cao, có khả năng loại bỏ các hạt bụi và vi sinh vật có kích thước nhỏ đến 0,3 micromet với hiệu quả lên đến 99,97%.

Tuy nhiên, dù cùng sử dụng bộ lọc HEPA, hướng luồng không khí và mục đích sử dụng của hai loại tủ hoàn toàn khác nhau, dẫn đến công năng và hiệu quả bảo vệ cũng không giống nhau.

Điểm khác nhau giữa tủ hút khí độc và tủ an toàn sinh học

Tính năng bảo vệ

Về tính năng bảo vệ, tủ hút khí độc được thiết kế chủ yếu để bảo vệ con người khỏi các loại khí độc, hơi hóa chất dễ bay hơi. Luồng không khí trong tủ luôn được dẫn từ phía người vận hành vào khu vực thao tác, sau đó được hút và xử lý nhằm hạn chế hóa chất phát tán ra môi trường làm việc. Tuy nhiên, tủ hút khí độc không có chức năng bảo vệ mẫu vật thí nghiệm.

Trong khi đó, tủ an toàn sinh học được thiết kế để bảo vệ toàn diện hơn, bao gồm con người, sản phẩm và môi trường xung quanh. Tùy theo cấp độ, tủ BSC có khả năng bảo vệ khác nhau. Tủ cấp 1 chỉ bảo vệ người thao tác, tủ cấp 2 có khu vực làm việc mở nhưng vẫn đảm bảo an toàn cho người sử dụng, mẫu vật và môi trường, còn tủ cấp 3 được thiết kế kín hoàn toàn, thao tác thông qua găng tay, tạo rào cản tuyệt đối giữa người và khu vực làm việc.

Ứng dụng

Xét về ứng dụng, tủ hút khí độc thường được sử dụng trong các công việc liên quan đến hóa chất, dung môi, chất dễ cháy, chất gây ung thư hoặc vật liệu có mùi và độc tính cao. Ngược lại, tủ an toàn sinh học phù hợp cho các nghiên cứu liên quan đến vi sinh vật, tác nhân lây nhiễm và các hạt sinh học nguy hiểm, với cấp độ tủ được lựa chọn tùy theo mức độ rủi ro của mẫu nghiên cứu.

Luồng không khí

Về luồng không khí, tủ hút khí độc hoạt động bằng cách liên tục hút không khí ô nhiễm từ khu vực thao tác và xử lý qua hệ thống lọc hoặc xả thải. Do đó, trong tủ không nên đặt các thiết bị cồng kềnh hoặc thực hiện các thao tác làm cản trở dòng khí, nhằm đảm bảo hiệu quả hút và an toàn khi sử dụng.

Trong khi đó, tủ an toàn sinh học sử dụng luồng không khí một chiều thẳng đứng đã được lọc qua HEPA. Không khí sạch được thổi từ trên xuống, kết hợp với lực hút bên dưới giúp ngăn chặn các tác nhân ô nhiễm xâm nhập vào khu vực thao tác, đồng thời bảo vệ mẫu vật thí nghiệm. Trước khi thải ra môi trường, không khí trong tủ BSC đều được lọc sạch, đảm bảo an toàn sinh học ở mức cao hơn.

Kết luận

Mặc dù có hình thức tương đối giống nhau, nhưng tủ hút khí độc và tủ an toàn sinh học phục vụ những mục đích hoàn toàn khác nhau trong phòng thí nghiệm. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa hai loại tủ này sẽ giúp đơn vị sử dụng lựa chọn đúng thiết bị, đảm bảo an toàn cho con người, mẫu vật và môi trường làm việc. Tùy theo tính chất công việc là hóa học hay sinh học, người dùng cần cân nhắc kỹ để đầu tư thiết bị phù hợp, tránh nhầm lẫn gây mất an toàn trong quá trình vận hành.

Thông tin liên hệ:

CÔNG TY CP ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI VÀ SẢN XUẤT TÂM PHÁT

Trụ sở công ty : Số 18, ngõ 168/85, đường Kim Giang, Phường Định Công, TP.Hà Nội

VPGD Phía Nam: 20/50/19 đường Thạnh Xuân 24, Phường Thới An, TPHCM.

ĐT: 0931.487587-0979.487587

Website: banthinghiem.org.vn

Email: noithattamphatjsc@gmail.com

Fanpage: Bàn thí nghiệm Tâm Phát